Page 24 - gomatmerged (1)

ส่วนที่ 1 มิติทางจิตวิญญาณกับความเป็นมนุษย์

ลักษณะที่แยกห่างจากกัน ดังที่มักกล่าวกันว่า “I am not a religious
person, but I am spiritual.” จากการส�ารวจพบว่า ร้อยละ 93

ของผู้ถูกสอบถามตอบว่าตนเองใส่ใจในมิติทางจิตวิญญาณ แต่มี
เพียงร้อยละ 78 ที่ตอบว่าตนใส่ใจในเรื่องศาสนา จิตวิญญาณใน
ตะวันตกกลายเป็นเรื่องประสบการณ์ส่วนบุคคลมากขึ้นเรื่อยๆ
จนมีข้อสังเกตว่าจิตวิญญาณแบบปัจเจกบุคคลนี้จะท�าให้ขาดมิติ
ของชุมชนและแยกขาดจากชีวิตสาธารณะไป

ฐานคติร่วมกันเกี่ยวกับ “จิตวิญญาณ” ในศาสนาต่างๆ
แนวคิดเรื่องจิตวิญญาณที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยและ
แตกต่างกันไปตามจารีต วัฒนธรรมและศาสนาท�าให้การนิยาม

ความหมายของสิ่งที่เรียกว่า “จิตวิญญาณ” เป็นสิ่งที่ยากจะหาข้อ
ตกลงกันได้ แม้ว่าประสบการณ์ทางศาสนาหรือจิตวิญญาณจะมี
ลักษณะหลายประการร่วมกันก็ตาม วิลเลี่ยม เจมส์ (William James)
นักปรัชญาและนักจิตวิทยาคนส�าคัญได้ท�าการศึกษาเกี่ยวกับ
ประสบการณ์ทางศาสนาและเขียนหนังสือเล่มส�าคัญที่ชื่อว่า “The
Variety of Religious Experiences: A Study in Human Nature”
หรือ “ความหลากหลายของประสบการณ์ทางศาสนา: การศึกษา

ธรรมชาติของมนุษย์” ซึ่งเขาได้ค้นคว้าเปรียบเทียบแนวคิด เป้า
หมาย และวิถีปฏิบัติของศาสนารวมทั้งระบบความเชื่อต่างๆ เขา
พบว่า แม้ศาสนาต่างๆ จะมีวิธีคิด วิถีการปฏิบัติ พิธีกรรมและ
ปรัชญาค�าสอนที่แตกต่างกัน แต่ทุกศาสนาล้วนวางอยู่บนพื้นฐาน
ร่วมกันของประสบการณ์พิเศษของมนุษย์ที่ท�าให้เราสามารถเข้าถึง

23