Page 125 - art-HIA-22.indd
P. 125
การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 125
1. บทนำ�
การศึกษาครั้งนี้เป็นการทบทวนจากเอกสารและจัดเวทีเสวนาเกี่ยวกับ การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ
(Health Impact Assessment-HIA) ในกระบวนการปฏิรูปการจัดการทรัพยากรสินแร่ และเหมืองแร่ของประเทศไทย
เพื่อใช้ประกอบการประชุมวิชาการ เรื่อง “การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ (HIA Conference) พ.ศ.2557”
ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 26-27 มกราคม 2557 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร
2. วัตถุประสงค์
ในการศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษา
1. สถานการณ์ผลกระทบจากกระบวนการปฏิรูปการจัดการทรัพยากรสินแร่ และเหมืองแร่ของประเทศไทย
2. กระบวนการประเมินผลกระทบในด้านต่างๆ
3. ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากกระบวนการประเมินผลกระทบ
4. แนวทางการใช้ HIA ในกระบวนการปฏิรูปการจัดการทรัพยากรสินแร่ และเหมืองแร่ของประเทศไทย
3. สถ�นก�รณ์ผลกระทบจ�กกระบวนก�รปฏิรูปก�รจัดก�รทรัพย�กรสินแร่
และเหมืองแร่ของประเทศไทย
คว�มหม�ยของแร่
พจน�นุกรมศัพท์ธรณีวิทย�ฉบับร�ชบัณฑิตยสถ�น พ.ศ.2544 ให้ความหมายของแร่ว่า “ธาตุหรือสาร
ประกอบอนินทรีย์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ มีโครงสร้างภายในที่เป็นระเบียบ มีสูตรเคมีและสมบัติอื่นๆ ที่แน่นอนหรือ
เปลี่ยนแปลงได้ในวงจำากัด”
หนังสือแร่กรมทรัพย�กรธรณี ให้ความหมายของแร่ว่า “เป็นสารประกอบอนินทรีย์หรือธาตุที่เกิดโดยธรรมชาติ
รวมทั้งสารประกอบอินทรีย์บางอย่าง เช่น ถ่านหินและน้ำามันด้วย ถ้าจะให้ละเอียดยิ่งขึ้นก็กล่าวได้ว่า แร่มีส่วนประกอบ
ทางเคมีซึ่งเขียนสูตรเคมีแทนได้และมีคุณสมบัติทางเคมี ทางฟิสิกส์และทางแสงเฉพาะตัว จะเปลี่ยนแปลงบ้างก็อยู่
ในขอบเขตจำากัด ลักษณะของแร่นั้น จะเห็นว่าเป็นสารที่มีเนื้อเดียวกัน (homogeneous substance) แต่ที่กล่าวว่า
มีส่วนประกอบทางเคมีและเขียนสูตรเคมีแทนได้นั้น อธิบายได้ง่ายๆ เช่น ที่เราเรียกตะกั่วกาลีนานั้น ประกอบด้วย
2 ธาตุ คือ ธาตุตะกั่ว ใช้สัญลักษณ์ทางเคมี Pb กับธาตุกำามะถัน สัญลักษณ์ทางเคมี S เมื่ออยู่ในสภาพตะกั่วกาลีนา
มีสูตรเป็น PbS ซึ่งต้องนำามาถลุงไล่กำามะถันออกไปจึงจะได้โลหะตะกั่วดังนี้เป็นต้น แร่อื่นๆ ก็เช่นเดียวกัน อาจจะ
ประกอบด้วยธาตุเพียงธาตุเดียว เช่น แร่ทอง (Au) เพชร (C)ฯลฯ หรือแร่อาจจะประกอบด้วยธาตุ 3 ธาตุก็มีที่
ประกอบด้วยธาตุมากกว่านี้ก็มี อันจะได้กล่าวต่อไป สำาหรับคุณสมบัติทางเคมีนั้นหมายถึง การที่แร่มีปฏิกิริยา
กับสารละลายเคมี เช่น แคลไซต์ ที่มีปฏิกิริยาเป็นฟองกับกรดเกลือ เป็นต้น นอกจากนั้น แร่ยังให้สีของเปลวไฟ
เมื่อถูกกับเปลวไฟ แต่จะเป็นสีอะไรนั้น แล้วแต่ว่าแร่นั้นจะมีธาตุอะไรประกอบอยู่ เช่น ถ้ามีแคลเซียมจะให้เปลว
สีอิฐ เป็นต้น ส่วนคุณสมบัติทางฟิสิกส์ หมายถึงลักษณะต่างๆ ของแร่ เช่น รูปร่าง สี รอยแตก ความแข็ง ความ
เหนียว น้ำาหนัก ความวาว และอื่นๆ คุณสมบัติเหล่านี้มีประโยชน์มาก”
พระร�ชบัญญัติแร่ พ.ศ.2510 (ม�ตร� 4 แก้ไขโดยพระร�ชบัญญัติแร่ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2534)
ให้ความหมายของแร่ว่า “ทรัพยากรธรณีที่เป็นอนินทรียวัตถุ มีส่วนประกอบทางเคมีกับลักษณะทางฟิสิกส์แน่นอนหรือ
เปลี่ยนแปลงได้เล็กน้อย ไม่ว่าจะต้องถลุงหรือหลอมก่อนใช้หรือไม่ และหมายความรวมตลอดถึงถ่านหิน หินน้ำามัน
หินอ่อน โลหะและตะกรันที่ได้จากโลหะกรรม น้ำาเกลือใต้ดิน หิน ซึ่งกฎกระทรวงกำาหนดเป็นหินประดับหรือหิน
