Page 23 - CHIA-ตือโละปาตานี

20 21

วยลักษณะทางกายภาพของตือโละปาตานีที่มีทั้งส่วน ลักษณะทางกายภาพของ สัตว์น้ำา 79 ชนิดที่เข้าไอ้โง่จะเป็นสัตว์น้ำาวัยอ่อน คนที่เข้ามาทำามีทั้งจากข้างนอก และคนในชุมชนเอง

ที่เป็นทะเลนอกและทะเลใน ประกอบกับระบบนิเวศที่ ตือโละปาตานีที่มีทั้งส่วนที่ ซึ่งทำาให้สัตว์น้ำาลดลงอย่างมาก ออกเรือก็ไม่คุ้ม คนจำานวนไม่น้อยเลยต้องอพยพไปหางานทำาที่
ด้เชื่อมโยงกันระหว่างภูเขา แม่น้ำา ป่าชายเลน และทะเล เป็นทะเลนอกและทะเลใน มาเลเซีย อย่างที่สาม คือน้ำาเสียจากโรงงานในเขตอุตสาหกรรม จากที่ชาวบ้านเคยหาปลาหาปู
รวมถึงระบบการไหลเวียนของน้ำาที่มีทั้งน้ำาจืด น้ำากร่อย และน้ำาเค็ม ประกอบกับระบบนิเวศที่ แถวๆ นั้นได้ด้วยมือเปล่า ใช้แห ใช้ลอบ ได้คืนละ 1,500 บาท แต่พอมีโรงงานก็หาไม่ได้เลย หรือจับได้

ทำาให้แร่ธาตุซึ่งเป็นอาหารของสัตว์น้ำาได้ไหลจากภูเขาลงสู่ทะเล เชื่อมโยงกันระหว่างภูเขา ก็ตายแล้ว ขายไม่ได้ อย่างที่สี่ คือตะกอนจากแม่น้ำาปัตตานี คราบน้ำามันที่เกิดจากประมงพาณิชย์
ผ่านปากน้ำาจำานวนมากที่อยู่รอบอ่าว ตือโละปาตานีจึงมีความ แม่น้ำา ป่าชายเลน และทะเล และการทิ้งน้ำาเสียที่ยังไม่ได้บำาบัด และอย่างสุดท้ายที่ทำาให้เกิดผลกระทบอย่างมากคือ โครงการ

อุดมสมบูรณ์ เอื้อต่อการทำาประมงขนาดเล็ก และเป็นแหล่งประมง รวมถึงระบบการไหลเวียน ภาครัฐที่ไม่ได้ทำาประชาคม อยากสร้างเขื่อนก็สร้าง อยากถมทรายเป็นร้อยไร่ก็ถม จากบางแหล่งที่
พื้นบ้านที่สำาคัญของภาคใต้ตอนล่าง ของน้ำาที่มีทั้งน้ำาจืด สัตว์น้ำา หอยเยอะมาก ก็กลายเป็นจุดที่ปลา หอยไม่ขึ้น ผลกระทบที่เกิดขึ้นมันกระทบกันเป็นลูกโซ่

ชุมชนโดยรอบตือโละปาตานีส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมและ น้ำากร่อย และน้ำาเค็ม สร้างเขื่อนที่ต้นน้ำา ก็กระทบกับคนปลายน้ำา
ประกอบอาชีพประมงมาแต่ครั้งอดีต จนกระทั่งประมาณช่วงปี ทำาให้แร่ธาตุซึ่งเป็นอาหาร ชาวบ้านเราจึงรวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มขึ้นเพื่อฟื้นทะเล พวกเราอิสลาม เราเกิดและโตที่นี่ เราถือว่า
พ.ศ.2535 ถึง พ.ศ.2540 ชาวบ้านได้ประสบกับปัญหาการใช้ ของสัตว์น้ำาได้ไหลจาก ทรัพยากรเหล่านี้เป็นของส่วนรวม ทุกคนมีสิทธิ เราทำาประมงกันแบบพอเพียง มีการทำาฮูกุมปากัต

เรืออวนรุนอวนลาก ที่ทำาให้ทะเลเกิดความเสื่อมโทรมอย่างหนัก ภูเขาลงสู่ทะเลผ่านปากน้ำา ซึ่งเป็นกฎหมายของชุมชนที่เราสร้างกันขึ้นมาเอง ตอนนี้เราทำาท่องเที่ยวเพื่อที่จะประชาสัมพันธ์ให้

ทรัพยากรสัตว์น้ำาลดลงเป็นอย่างมาก รวมถึงเครื่องมือของประมง จำานวนมากที่อยู่รอบอ่าว คนรู้ว่า อ่าวปัตตานีของเรามีดี เราทุกคนจะต้องช่วยกันปกป้อง ช่วยกันอนุรักษ์ ถ้าเราหยุดภัยคุกคาม
พื้นบ้านถูกทำาลายเสียหายไปด้วย ชาวบ้านส่วนหนึ่งเกิดความท้อ ตือโละปาตานีจึงมีความ ทั้ง 5 อย่างได้ ธรรมชาติก็จะฟื้นขึ้นมา คืนพื้นที่สาธารณะให้กับชุมชนและทุกๆ คน” แบมักตา สาแม
จึงเลิกทำาประมงแล้วเดินทางไปทำางานที่ประเทศมาเลเซีย ในขณะ อุมสมบูรณ์ เอื้อต่อการ บ้านบานา

ที่ส่วนหนึ่งพยายามต่อสู้เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหา ให้มีกฎหมาย ทำาประมงขนาดเล็ก และ ในปัจจุบันทะเลค่อยๆ กลับฟื้นตัวขึ้นมามีความอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง ทำาให้ชาวบ้านสามารถ
ควบคุม และพยายามฟื้นฟูทะเลให้กลับมาสมบูรณ์ดังเดิม ทั้งนี้ได้ เป็นแหล่งประมงพื้นบ้าน หาสัตว์น้ำาได้ทั้งในทะเล ชายหาด และลำาคลองในป่าชายเลน ตัวชี้วัดหนึ่งที่สะท้อนความอุดมสมบูรณ์

มีการรวมกันจัดตั้งเป็นกลุ่ม เป็นเครือข่าย เป็นชมรม ตลอดจนเป็น ที่สำาคัญ ของพื้นที่นี้ คือการที่ชาวบ้านสามารถจับปลาได้ด้วยมือเปล่าหรือแม้แต่การทอดแหหน้าหาดก็ได้
สมาคมประมงพื้นบ้าน จำานวนมาก เพื่อช่วยเหลือดูแลสมาชิกซึ่ง ปลามาเป็นอาหารและนำาไปขายสร้างรายได้ให้กับครัวเรือนได้แล้ว
เป็นชาวประมงพื้นบ้านให้สามารถประกอบอาชีพได้ ออกกติกาชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูทะเล

เพื่อให้สามารถใช้ทรัพยากรได้อย่างยั่งยืน ตลอดจนเข้าไปมีส่วนร่วมในการออกกฎหมาย นโยบาย © จันทร์กลาง กันทอง/กรีนพีซ
ที่เกี่ยวข้องกับอาชีพประมงและร่วมตัดสินใจการพัฒนาที่จะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและ

ทรัพยากรทางทะเล

“อ่าวปัตตานี เป็นอ่าวที่มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นที่วางไข่และขยายพันธุ์ของสัตว์น้ำา โดย
เฉพาะหอย ปลาทู และปลากุเลา ซึ่งพบเป็นจำานวนมาก หอย ปลา กุ้ง ปู หรือแม้กระทั่งเกลือจาก

อ่าวปัตตานี จะมีรสอร่อย หวาน ไม่เหมือนที่อื่นๆ หากตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา อ่าวปัตตานีถูก
ทำาให้เสื่อมโทรมลง จาก 5 อย่างด้วยกัน อย่างแรก คือ การทำานากุ้ง ที่ทำาให้พื้นที่ป่าชายเลนและ
นาเกลือ กลายเป็นโฉนดเพื่อทำานากุ้ง ตั้งแต่ 30 ปีก่อน และมีการใช้ยาในนากุ้งที่ส่งผลให้ลูกปลาตาย

ไข่ปลาไม่ฟักมากยิ่งขึ้น อย่างที่สองคือเครื่องมือประมงที่ทำาลายล้าง ทั้งการคราดหอย การวางยา
บริเวณบ้านปลา การใช้อวนรุน หรือการใช้ไอ้โง่ (ลอบพับ) ปัญหาที่พบมาก คือเรื่องการคราดหอย

ซึ่งอ่าวปัตตานีเป็นแหล่งหอยที่มีความอุดมสมบูรณ์มาก มีหอยในอ่าวปัตตานีมากถึง 87 ชนิด
แต่คนรู้จักแค่หอยแครง ซึ่งเป็นหอยนายทุน หอยพื้นบ้านที่อร่อยๆ มีอีกหลายชนิดที่ไม่มีคนรู้จัก
คนก็มาคราดหอยแครง มาทำาสัมปทานแบบไม่ถูกต้อง นอกจากนี้การใช้ไอ้โง่ก็เป็นปัญหาใหญ่ เพราะ