Page 87 - gomatmerged (1)
P. 87
สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนาและความเป็นมนุษย์
พุทธศาสนาที่แท้ไม่เห็นด้วยกับพิธีกรรมที่หาสาระไม่ได้ โดย
เฉพาะพิธีกรรมที่ท�าให้คนหวังพึ่งสิ่งนอกตัวมากกว่าความรับผิด
ชอบต่อการกระท�าของตนเอง และไม่เห็นด้วยกับการหาความจริง
ด้วยการคาดคะเนและใช้เพียงแต่เหตุผล แต่พุทธศาสนาเน้นการ
ทดลองและพิสูจน์ผ่านการปฏิบัติด้วยตนเอง
การประพฤติปฏิบัติตามประเพณีสืบต่อๆ กันมา เป็นอีกเรื่อง
ที่พุทธศาสนาไม่เห็นด้วย ดังปรากฏในค�าสอนที่รู้จักกันในชื่อกา
ลามสูตร ที่ว่า “...อย่าได้ยึดถือตามถ้อยค�าที่ได้ยินได้ฟังมา อย่าได้
ยึดถือตามถ้อยค�าสืบๆ กันมา...”
พุทธศาสนาที่แท้ไม่ได้สอนให้เชื่อถือหรือเลื่อมใสในอิทธิฤทธิ์
ปาฏิหาริย์ เรื่องเหนือธรรมชาติ โชคลาง การพยากรณ์ หรือแม้แต่
การฝึกฝนตนให้มีอ�านาจพิเศษต่างๆ เพราะเห็นว่าไม่ใช่ทางแห่ง
ความหลุดพ้นจากความทุกข์ ทั้งเห็นว่ามนุษย์นั้นเป็น “เวไนยสัตว์”
คือสัตว์ที่สั่งสอนอบรมได้ ถ้ามีผู้แนะน�าที่ดี มีเพื่อนที่ดี มีความเพียร
พยายามอย่างมุ่งมั่นที่จะพัฒนาตนเอง การพัฒนาตนเองของ
มนุษย์ในที่นี้เป็นการพัฒนาเพื่อให้พ้นไปจากความทุกข์ ด้วยเหตุที่
มนุษย์สามารถจะเลือกตัดสินใจกระท�าหรือไม่กระท�า โดยไม่จ�าเป็น
ต้องตกเป็นทาสของสิ่งแวดล้อมหรือสัญชาตญาณ กล่าวอีกอย่าง
หนึ่งคือ มนุษย์เป็นผู้ก�าหนดกรรมและเจตนาของตนเอง แม้ว่า
มนุษย์จะประกอบด้วยกายและใจ แต่ทัศนะของพุทธศาสนาเห็น
ว่า จิตใจมีอ�านาจเหนือร่างกาย
ดังนั้น ผู้ที่ฝึกฝนจิตใจอย่างดีจนเกิดปัญญาแล้ว จะเข้าถึงความ
จริงของโลกและชีวิต และย่อมรักษาจิตใจของตนให้สงบไม่หวั่นไหว
86
