Page 42 - gomatmerged (1)

ส่วนที่ 2 ศาสนา จิตวิญญาณกับความเป็นมนุษย์

รูปพระศิวะและพระแม่ศักติท�าให้นักประวัติศาสตร์และโบราณคดี
เชื่อว่าการนับถือเทพเจ้าเกิดขึ้นตั้งแต่ราว 30,000-4,000 ปีก่อน

คริสตกาล ในยุคที่อารยธรรมลุ่มแม่น�้าสินธุเริ่มมีความเจริญรุ่งเรือง
ลัทธิความเชื่อที่เก่าแก่นี้มีวิวัฒนาการจนเข้าสู่ยุคที่เรียกว่า ยุค
พระเวท ในราว 1,750-500 ปีก่อนคริสตกาล ยุคนี้เป็นยุคสมัย
ที่ศาสนาพราหมณ์หรือฮินดูมีอิทธิพลสูง ก่อนจะเข้าสู่ยุคอุปนิษัท
ในช่วงประมาณ 500-200 ปีก่อนคริสตกาล อันเป็นช่วงเวลาที่
อิทธิพลของความเชื่อดั้งเดิมถูกท้าทาย มีการตีความค�าสอนและ
เปลี่ยนแปลงการปฏิบัติทางศาสนารวมทั้งเกิดศาสนาใหม่ๆ เช่น
พุทธศาสนาและศาสนาเชน ในศาสนาฮินดู ผู้บ�าเพ็ญพรตได้
พยายามแสวงหาหลักธรรมด้วยตนเองและแยกตนออกจากความ

เชื่อแบบเดิม จนราว 200 ปีก่อนคริสตกาลถึงคริสต์ศตวรรษที่ 3
เกิดมหากาพย์สองเรื่องคือ รามายณะ และ มหาภารตะ ซึ่งมี
อิทธิพลอย่างใหญ่หลวงไม่เพียงแต่กับวัฒนธรรมเอเชียใต้ แต่แผ่
อิทธิพลออกไปยังภูมิภาคอื่นๆ โดยเฉพาะอุษาคเนย์ ต่อมาในราว
คริสต์ศักราชที่ 320-650 จึงเข้าสู่ยุคของจักรวรรดิคุปตะแห่ง
ราชวงศ์เมารยะ มีการรวบรวมคัมภีร์ที่เล่าเรื่องราวก�าเนิดโลกและ
เทพเจ้าที่เรียกว่า ปุราณะ และในช่วงสุดท้ายประมาณคริสต์ศักราช

ที่ 650 - 1,100 ศาสนาฮินดูจึงแตกออกเป็นหลายนิกาย แม้ลัทธิ
นิกายต่างๆ ที่เกิดขึ้นจะมีรากเหง้าจากความคิดดั้งเดิมในคัมภีร์
พระเวท แต่นิกายต่างๆ ก็ล้วนมีต�านานเทพปกรณัมที่อธิบายก�าเนิด
จักรวาลและสรรพสิ่งโดยเน้นเรื่องราวของทวยเทพที่แตกต่างกันไป

41