Page 130 - gomatmerged (1)
P. 130
บทสรุปข้อค้นพบและข้อคิดที่ส�ำคัญ
บทสรุปข้อค้นพบและข้อคิดที่สำาคัญ
จากมุมมองของคลิฟฟอร์ด เกียร์ซ ปฏิสัมพันธ์อันเป็นพลวัต
ระหว่างมนุษย์ สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ สังคมและวัฒนธรรมเป็น
กลไกที่ท�าให้บรรพบุรุษของมนุษย์มีวิวัฒนาการและก่อเกิด “ความ
เป็นมนุษย์” อย่างที่เรารู้จักกันอยู่ในปัจจุบันนี้ ความเป็นมนุษย์ที่
ว่านี้ก็ยากที่จะระบุได้ว่าเกิดขึ้น ณ จุดใดบนเส้นทางวิวัฒนาการที่มี
ระยะเวลาหลายล้านปีของเผ่าพันธุ์มนุษย์ แต่ผลลัพธ์ของกระบวนการ
วิวัฒนาการทางชีววัฒนธรรม (Biocultural process) นี้ได้ท�าให้
มนุษย์มีขีดความสามารถในการเรียนรู้เพื่อเข้าใจโลกและเข้าใจ
ตนเอง รู้จักผิดชอบชั่วดี มีชีวิตที่เกื้อกูลต่อผู้อื่น และสามารถก้าวพ้น
ความติดยึดในตัวตนและโลกแห่งมายาคติไปสู่อิสรภาพ สามารถ
เปลี่ยนแปลงตนเองและเปลี่ยนแปลงโลกได้ ในประวัติศาสตร์ที่
ผ่านมา ขีดความสามารถของมนุษย์ซึ่งมีอยู่แล้วในเผ่าพันธุ์
129
