Page 120 - gomatmerged (1)

ส่วนที่ ๒ จิตวิญญาณแบบไม่สังกัดศาสนา

เชื่อว่า ปรัชญานั้นมีอิสระและเท่าเทียมกับศาสนา ปรัชญาไม่ขัด
กับศาสนา เพราะทั้งสองสิ่งนั้นมีก�าเนิดและเนื้อหาเฉกเช่นเดียวกัน

ความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา ปรัชญาและรัฐ ซึ่งมีความตึงเครียด
ระหว่างกัน ถูกน�ามาตีความใหม่โดยคริสเทลเลอร์ ให้สอดคล้องกับ
บริบททางสังคมของยุโรปช่วงระหว่างทศวรรษของ ค.ศ. 1930 ถึง
ทศวรรษของ ค.ศ.1940 ที่มีความขัดแย้งกันอยู่ในเรื่องนี้
คาร์ล บาท (Karl Barth) นักเทววิทยาชาวสวิสส์ เคยเสนอ
ไว้ว่า ลักษณะทางความคิดของผู้คนในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึง
คริสต์ศตวรรษที่ 18 ที่ส�าคัญคือความมุ่งมั่นที่จะสร้างโครงสร้าง
บางประการขึ้น เป็นเพราะมนุษย์ในตอนนั้นตระหนักว่าพวกเขามี
ศักยภาพที่จะวางโครงสร้างเพื่อเปลี่ยนแปลงโลกนี้ให้เป็นไปอย่าง

ที่ต้องการได้ สภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจและการเมืองใน
สมัยก่อนหน้าคริสต์ศตวรรษที่ 17-18 ได้สร้างจิตส�านึกของผู้คน
ไว้ให้อยู่ในภาวะที่จ�ายอม ไม่ต่อต้านขัดขืน อาทิ ระบบศักดินาใน
ยุโรปที่ท�าให้ผู้คนเป็นไพร่ทาส ศาสนจักรที่มีอ�านาจในการชี้ถูกชี้ผิด
โดยไม่อาจแย้ง บทบาทหน้าที่ที่ผู้คนมีต่อกันในทางเศรษฐกิจและ
สังคมถูกก�าหนดโดยชาติก�าเนิด สิ่งเหล่านี้ด�าเนินต่อเนื่องกันมา
ยาวนาน แต่แล้วความเปลี่ยนแปลงก็มาถึงเมื่อโลกได้ก้าวเข้าสู่ยุค

แห่งการปฏิรูปและยุคแห่งการรู้แจ้ง (Reformation and Enlighten-
ment Age) ผู้คนในยุโรปเหมือนถูกปลุกจากความหลับใหล ต่างลุก
ขึ้นมาสร้างระบอบและระบบต่างๆ ด้วยตัวเอง มากกว่าจะฝาก
ชะตาชีวิตไว้กับอ�านาจที่ยิ่งใหญ่ไร้ขอบเขตทั้งหลาย มนุษย์สร้าง
ประเทศ กฎหมาย โครงสร้างทางสังคม ระบอบการปกครอง ระบบ

119