Page 76 - art-HIA-22.indd
P. 76
การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
76 วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร
1. บทนำ� ระดมความคิดเห็นของคนในชุมชนนำาไปสู่การปฏิบัติ
พื้นที่อำาเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก มีความ เพื่อการพัฒนาชุมชนต่อไป และที่สำาคัญผู้ที่มีส่วนร่วม
อุดมสมบูรณ์ของแหล่งทรัพยากรธรรมชาติและสิ่ง ในการแสดงความคิดเห็นจะมีความรู้สึกเกิดพลังในการ
แวดล้อม ซึ่งเป็นแหล่งกำาเนิดต้นน้ำาลำาธาร พืชพรรณ ขับเคลื่อนเป็นแกนนำาของชุมชนที่ดีที่สุด และการศึกษา
ธรรมชาติ สัตว์ป่าต่างๆ โดยเฉพาะภูมิลักษณะธรรมชาติ ปัญหาประเด็นขัดแย้งต่างๆ โดยมีการให้ชุมชนมีส่วนร่วม
มีเขาหินเนินมะปราง ซึ่งมีลักษณะเป็นภูเขาหินปูน มียอด นับว่ามีความจำาเป็นอย่างยิ่ง [5] โดยเฉพาะประเด็น
เขาหลายยอดติดกัน ลักษณะของธรรมชาติที่แสดงถึง ปัญหาความขัดแย้งในชุมชน เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพที่ได้
ความเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น [1] รวมทั้งมีความ รับผลกระทบจากสารพิษ หรือมลพิษการทำาอุตสาหกรรม
หลากหลายของชีวภาพเป็นที่อยู่อาศัยทั้งสัตว์และพืช เหมืองแร่ อุตสาหกรรมโรงโม่หิน ในบริเวณพื้นที่ของ
โดยสัตว์ประเภทต่างๆ ที่อาศัยอยู่ในแหล่งชุมชน เช่น ชุมชนที่ส่งผลให้เกิดสารพิษ และมลพิษตกค้างในสิ่ง
ตุ๊กก่าย จระเข้น้ำาจืดพันธุ์ไทยแท้ ปลาตาบอด รวมทั้งพืช แวดล้อมก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำา มลพิษทางดิน และ
เรืองแสง ดอกไม้ศิลาวารี ซึ่งเป็นพืชหายาก และส่วน มลพิษทางอากาศ ส่งผลให้ชุมชนที่บริโภค อุปโภคและ
ใหญ่พบเห็นได้เฉพาะในแหล่งชุมชนอำาเภอเนินมะปราง ใช้ชีวิตประจำาวันได้รับสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมที่มีการ
เท่านั้น และยังพบว่ามีพืชสมุนไพรที่หายากต่างๆ เกิดขึ้น ปนเปื้อน เป็นสาเหตุของการเจ็บป่วยได้
ตามธรรมชาติ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ ปัญหาสุขภาพซึ่งได้รับผลกระทบจากสารพิษ และ
ทรัพยากรธรรมชาติภายในชุมชน [2] อีกทั้งยังมีการ มลพิษจากสิ่งแวดล้อมที่ปนเปื้อน มีแนวโน้มสูงขึ้นและ
สำารวจพบแหล่งแร่ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ เป็นปัญหาสำาคัญที่ทั้งภาครัฐ และคนในชุมชนต้องดูแล
เนินมะปราง ดังนั้นบริเวณพื้นที่ของชุมชนเนินมะปราง อย่างใกล้ชิด เพราะสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการสร้างเสริม
จึงมีแนวโน้มที่จะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจทำาให้เกิดเป็น สุขภาพในชุมชน [6] อีกทั้งสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง
แหล่งอุตสาหรรมเหมืองแร่ ซึ่งการประกอบอุตสาหกรรม ไปจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ดังนั้นชุมชนควรมีความรู้
ดังกล่าวมีผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อชุมชน เพราะ การเฝ้าระวังสุขภาพสาเหตุเกิดจากสิ่งแวดล้อม เพื่อ
การนำาทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนมาใช้เป็นต้นทุนในการ ป้องกันอันตรายและโรคภัยไข้เจ็บที่อาจเกิดขึ้นได้ [7, 8,
ดำาเนินกิจกรรมเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม 9] การเฝ้าระวังผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ
ส่งผลต่อความอุดมสมบูรณ์ทรัพยากรธรรมชาติลด ต้องดำาเนินการทั้งด้านการติดตามสิ่งคุกคาม (environ-
น้อยลง และเสื่อมโทรมลง ส่งผลกระทบต่อปัญหาด้าน mental hazard surveillance) การเฝ้าระวังการรับสัมผัส
สุขภาพอนามัยของคนในชุมชนที่อยู่อาศัยในพื้นที่ได้รับ (exposure surveillance) และการเฝ้าระวังผลกระทบ
ความเดือดร้อน ซึ่งสิ่งเหล่านี้นำามาสู่ปัญหาความขัดแย้ง ต่อสุขภาพ (health effect surveillance) ไปด้วยกัน
ด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างเจ้าของกิจการกับชุมชนในท้อง จะทำาการเฝ้าระวังมีประสิทธิภาพเพิ่มสูงขึ้น [10, 11]
ถิ่น [3] ดังนั้นการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อแสดงความ ความรู้ด้านคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ
คิดเห็นและระดมสมองแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น เป็นหลักการ สามารถช่วยส่งเสริมระบบการเฝ้าระวังสุขภาพกับ
แนวคิดที่สำาคัญทำาให้เกิดความคาดหวังว่าจะสามารถ สิ่งแวดล้อม โดยการใช้เครื่องมือเทคโนโลยี เพื่อช่วยใน
แก้ไขปัญหาการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวด- การจัดการความรู้ วิเคราะห์ สนับสนุนการตัดสินใจหา
ล้อม กับความขัดแย้งที่เกิดขึ้นจากโครงการพัฒนา ทางเลือกที่ดีที่สุดในการดูแลรักษาสุขภาพและเฝ้าระวัง
อุตสาหกรรมต่างๆ ได้ [4] สารพิษ หรือมลพิษที่ปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม และ
การมีส่วนร่วมของชุมชนก่อให้เกิดผลดีต่อชุมชน เทคโนโลยียังสามารถช่วยในการจัดการข้อมูลความรู้
เพราะสามารถสร้างกลุ่มเครือข่ายหรือองค์กร เพื่อดำาเนิน ทางด้านสุขภาพที่กระจัดกระจายให้มีการจัดเก็บข้อมูล
กิจกรรมที่เป็นประโยชน์ร่วมกัน โดยการที่คนในชุมชน อย่างเป็นระบบมีการแบ่งเป็นหมวดหมู่ที่ง่ายต่อการเข้าใจ
มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นย่อมก่อให้เกิดความ ของคนทั่วไป ซึ่งมีงานวิจัยหลากหลายรูปแบบที่จัดทำา
ภาคภูมิใจและเกิดการยอมรับของคนในชุมชน อีกทั้งได้ ฐานข้อมูลระบบเฝ้าระวังสุขภาพเป็นแหล่งองค์ความรู้
