Page 18 - 60-03-117 TH2560
P. 18
ราชินีนาถทรงเป็นสภานายิกา ต่อมาใน พ.ศ. 2461 สภาอุณาโลมแดงจึงเปลี่ยนสถานะเป็น
องค์กรเอกชนในนามสภากาชาดสยาม สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงด�ารงต�าแหน่ง
สมาชิกพิเศษ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถทรงเป็นสภานายิกา จน พ.ศ. 2463
เมื่อสภานายิกาพระองค์แรกสวรรคต สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงด�ารงต�าแหน่งสภา
นายิกาต่อเนื่องมาตราบกระทั่งเสด็จสวรรคตในพ.ศ. 2498 (10)
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน
ทุนทรัพย์สร้างโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ขึ้นร่วมกับสภากาชาดไทย ต่อมามีการก่อตั้งสถาน
ปาสเตอร์ สถานเสาวภา โรงเรียนเสนารักษ์ และวชิรพยาบาลขึ้น กรมพยาบาล และหน่วย
งานที่รับผิดชอบด้านสุขอนามัยในสังกัดกระทรวงต่างๆ ได้รวมกันก่อตั้งเป็นกรมสาธารณสุข
มีการเปิดโอสถศาลาขึ้นทั่วประเทศ (11)(12)(13) มีการออกกฎหมายควบคุมการประกอบโรค
ศิลปะขึ้นครั้งแรก คือ พระราชบัญญัติการแพทย์ พ.ศ. 2466 (14)
สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า นอกจากทรงสนับสนุนกิจการ
ของสภากาชาดไทย และทรงสนับสนุนการสร้างโรงเรียนขึ้นหลายแห่งทั้งในพระนครและต่าง
จังหวัดแล้ว เมื่อเสด็จไปประทับรักษาพระพลานามัย ณ เมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี ได้ทรง
มีพระเมตตาสร้างสถานพยาบาลเพื่อดูแลรักษาข้าราชบริพาร และประชาชนที่เจ็บไข้ได้ป่วย
เมื่อคราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชด�าเนินไปทรงเยี่ยม
เมื่อ พ.ศ. 2445 ทรงพระราชทานนามสถานพยาบาลแห่งนี้ว่า โรงพยาบาลสมเด็จ ต่อมา
เรียกว่า โรงพยาบาลสมเด็จ ณ ศรีราชา ปัจจุบันคือโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี
ณ ศรีราชา ระยะแรกสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงดูแลกิจการของโรงพยาบาลด้วย
พระองค์เอง พระราชทานที่ดินให้สร้างอาคาร และพระราชทานทรัพย์ให้เป็นค่าใช้จ่าย ให้
ข้าราชบริพารและประชาชนที่เจ็บป่วยมารักษาและทรงรับไว้ในพระราชินูปถัมภ์
ที่ศรีราชา สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงริเริ่มงานหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ ด้วยทรงพระ
กรุณาแก่ประชาชนที่อยู่ในหมู่บ้านชุมชนห่างไกล หน่วยแพทย์เคลื่อนที่สมัยนั้นใช้เกวียนเป็น
พาหนะบรรทุกยาและอุปกรณ์ทางการแพทย์ น�าแพทย์ออกไปดูแลรักษาผู้ป่วยและช่วย
ป้องกันโรค กล่าวได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ (15)
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช กับสุขภาพคนไทย 17
60-03-117 006-075 sukapap new30-3 i_coated.indd 17 3/30/17 9:55 PM
