Page 60 - CHIA-ตือโละปาตานี

58 59

การประเมินผลกระทบทางสุขภาพโดยชุมชน (Community Health Impact Assessment: โซ่อุปทานการประมงในตือโละปัตตานี

CHIA) เป็นรูปแบบหนึ่งของการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (Health Impact Assessment: HIA) สะพานปลา  สงขลา
มุ่งเน้นการหนุนเสริมให้ชุมชนสามารถเก็บรวบรวมข้อมูลผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นกับตนเองและ  เรือประมงพาณิชย ปตตานี  โรงงานอาหารทะเลสด หาดใหญ, จะนะ
 โรงงานปลากระปอง ปตตานี
 ปตตานี  สายบุรี  เรือยนตทายตัด  อินโดนีเซีย (ปู, หมึก)
สามารถใช้ข้อมูลในการเจรจาต่อรองในกระบวนการตัดสินใจ เพื่อเลือกการพัฒนาที่เป็นผลดีต่อ  ปะนาเระ  เทพา  เรือพาย  มหาชัย
 นราธิวาส เกาะแลหนัง  จับสัตวน้ำดวย  เบตง  ญี่ปุน (กุง)

ชุมชนและสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งมีขั้นตอนการดำาเนินการ 6 ขั้นตอน  นาทับ  มาเลเซีย  ยะลา  มาเลเซีย (กลันตัน,
 สะกอม มือเปลา + อุปกรณ  นราธิวาส ตรังกานู, โกตาบารู)
ประกอบไปด้วย 1) การค้นหาคุณค่าหลักของชุมชน 2) การเรียนรู้โครงการที่จะกระทบต่อชุมชน อูตอเรือ อาหารในครอบครัว
3) การเรียนรู้สิทธิของชุมชนและการมีส่วนร่วมในกระบวนการนโยบายสาธารณะ 4) การประเมิน  ปตตานี  พระพุทธ แบงปนเครือญาติ
 นาทับ
 ปะนาเระ
ผลกระทบ 5) การผลักดันสู่ขั้นตอนการตัดสินใจ และ 6) การติดตามประเมินผล  สะกอม  ตลิ่งชัน เรือประมง สวนกง
 สงขลา
 สายบุรี
ขายสงใหลูกคาประจำ รีสอรท โรงแรม
อูซอมเรือ ตือโละปาตานี รานอาหาร
ชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากโครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินจึงได้รวมตัวกันดำาเนินงานตามขั้นตอน ขาย
ต่อไปนี้  อวน ไซ แห เบ็ด ตลาดนัด
 อุปกรณซอมเรือ
แมคา
รานอุปกรณ
ประมง+เกษตร รายยอย กรุงเทพฯ (มหาชัย)
1. การวาดแผนที่ชุมชนเพื่อแสดงคุณค่า ในหมูบาน แพปลา หาดใหญ โรงงานอาหารไก
ปตตานี โรงงานปลา
 แห  ยอ (บาม) มาเลเซีย
และจำาแนกผู้มีส่วนได้เสีย  อวนเคยดัก บังคลาเทศ
 อวนรุนเคยกับเรือ อินโดนีเซีย ตางประเทศ แปรรูป ในประเทศ
มาเลเซีย
คนทองถิ่นผลิต
ชาวบ้านเริ่มต้นด้วยการวาดแผนที่ชุมชน เพื่อแสดงคุณค่าของตือโละปาตานี ทั้งด้านระบบ อุปกรณประมง ปลากะตัก
ขายเอง
ปลาขางเหลือง ปลาหวาน
นิเวศ วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรม การใช้ประโยชน์จากทรัพยากร ซึ่งจากแผนที่ทำาให้จำาแนก กุงแหง กุงเคย กุงสม
ผู้มีส่วนได้เสียชัดเจนขึ้น โดยจะเห็นว่า ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากโครงการ
โรงไฟฟ้าถ่านหินเทพาไม่ได้มีเพียงคนที่อยู่ในพื้นที่ตั้งโครงการและ
ในขอบเขตรัศมี 5 กิโลเมตรเท่านั้น หากแต่หมายถึงคนทุกกลุ่มที่ได้

พึ่งพาทรัพยากรในตือโละปาตานีเป็นฐานในการดำารงชีพ ดังเช่น
ตือโละปาตานีเป็นแหล่งการทำาประมงพื้นบ้านของภาคใต้ตอนล่าง และ

มีชุมชนประมงอยู่รอบอ่าวเป็นจำานวนมาก ซึ่งเรือเหล่านี้วิ่งหากินไปมา
ในอ่าวตั้งแต่สงขลาจนถึงแหลมตาชี ปัตตานี หรืออาจจะไปได้ไกล
กว่านั้น ซึ่งหากมีการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศทางทะเลที่เป็นเหตุให้

ทรัพยากรทางทะเลลดลง ไม่เพียงชาวประมงเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบ
แต่ผู้ที่ประกอบอาชีพเกี่ยวเนื่องกับการประมงก็ได้รับผลกระทบด้วย

อาทิ อู่ต่อเรือ คนวาดลายเรือ คนผลิต/ขายอุปกรณ์ประมง แพปลา
แม่ค้า ร้านอาหาร ร้านน้ำาแข็ง ร้านน้ำาชา โรงงานแปรรูปอาหาร ตลอดจน
ผู้บริโภค เป็นต้น ซึ่งทั้งหมดอยู่ในระบบเศรษฐกิจเดียวกัน และทำาเป็น

เอกสารชุดแรกขึ้นมา ชื่อว่า “ตือโละปาตานี ดารุสสลาม ดินแดนแห่ง
สันติภาพ” อันเป็นที่มาของ เครือข่ายตือโละปาตานี

© เขมวไล ธีรสุวรรณจักร