Page 7 - gomatmerged (1)

คำานำา

รายงานการศึกษาเรื่อง “สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนา
และความเป็นมนุษย์” โดยส�านักวิจัยสังคมและสุขภาพนี้เป็นส่วนหนึ่งของ
โครงการกระบวนการทบทวนธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติฉบับ

ที่ 1 พ.ศ. 2552 เพื่อจัดท�าฉบับที่ 2 พ.ศ. 2559 ภายใต้การสนับสนุนของ
สช. กรณีสุขภาพในมิติทางปัญญา ท�าการศึกษาในปี พ.ศ. 2558 ทั้งนี้
เนื่องจากในธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติฉบับที่ 1 พ.ศ. 2552
ไม่มีหัวข้อเรื่อง “สุขภาพทางปัญญา” ดังนั้น เมื่อคณะกรรมการทบทวน
ธรรมนูญฯ ตัดสินใจเพิ่มหัวข้อเรื่องนี้เพื่อให้ธรรมนูญฯ ฉบับที่ 2 มีเนื้อหา
ครบถ้วนตามนิยามของสุขภาพในพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.
2550 จึงต้องท�าการศึกษาทบทวนองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อเป็นข้อมูล
ส�าหรับใช้ประโยชน์ในการร่างเนื้อหาธรรมนูญฯ ในหัวข้อดังกล่าว
การศึกษานี้ ไม่ได้มุ่งที่จะหา “ค�าตอบสุดท้าย” หรือค้นหาสิ่งผิด-ถูก

แต่เป็นการประมวลข้อคิดและความรู้จากมุมมองที่น่าสนใจต่างๆ เพื่อที่
จะช่วยให้การทบทวนธรรมนูญระบบสุขภาพมีมุมมองที่กว้างขึ้น เห็น
ความเชื่อมโยงของประเด็นต่างๆ ชัดเจนขึ้น รวมทั้งสามารถประเมินแนว
โน้มต่างๆ ได้อย่างรอบด้านมากขึ้น โดยเฉพาะการทบทวนและประมวล
องค์ความรู้เกี่ยวกับมิติทางจิตวิญญาณนั้น ถือเป็นเรื่องที่ยากจะหาหลัก
ฐานเชิงประจักษ์หรือข้อสรุปที่เป็นเอกฉันท์ระหว่างผู้รู้ นักปฏิบัติและผู้
ท�าการศึกษาวิจัยในด้านนี้ ดังนั้น การศึกษานี้ จึงเน้นไปที่การน�าเสนอ

ประเด็นจากหลากหลายสาขาวิชาการ ทั้งทางปรัชญา ศาสนา เทววิทยา
จิตวิทยา มานุษยวิทยาและวิทยาศาสตร์สาขาต่างๆ เช่น วิทยาศาสตร์
การแพทย์ ชีววิทยาวิวัฒนาการ (Evolutionary biology) ประสาทชีววิทยา
(Neurobiology) และนิเวศวิทยา (Ecology) ซึ่งล้วนแต่มีมุมมองที่น่าสนใจ
แตกต่างกัน มุมมองเหล่านี้อาจช่วยให้เราเห็นถึงความเป็นไปได้ใหม่ๆ ใน
การคิดและแสวงหาแนวทางการส่งเสริมสุขภาพทางปัญญาได้อย่างเคารพ
ต่อความแตกต่างหลากหลายได้มากขึ้นในอนาคต