Page 33 - gomatmerged (1)
P. 33
สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนาและความเป็นมนุษย์
พุทธศาสนาเชื่อมั่นในศักยภาพของมนุษย์
แนวคิดหลักของพุทธศาสนาก็คือการเชื่อมั่นในศักยภาพของ
มนุษย์ที่จะพ้นทุกข์ได้ด้วยความเพียรของตน การถือว่ามนุษย์จะ
สามารถเข้าถึงภาวะที่สมบูรณ์ได้ด้วยการกระท�าของตน ไม่ใช่ด้วย
การอาศัยอ�านาจอื่นใดจากภายนอกนี้ท�าให้พุทธศาสนามีลักษณะ
ที่เรียกว่า “มนุษย์นิยม” อย่างเด่นชัด การปฏิบัติธรรมและการ
บ�าเพ็ญเพียรก็เพื่อบ่มเพาะและขัดเกลาตัวตนของเราไม่ให้ยึดติด
กับกิเลส ตัณหาและอุปาทาน อันเกิดขึ้นได้จากการหลงติดยึดอยู่
กับสิ่งสมมติต่างๆ ศักยภาพที่มนุษย์จะสามารถก้าวพ้นจากโลกแห่ง
มายาคติรวมทั้งวิถีทางที่มนุษย์จะน�าพาตนเองไปสู่ชีวิตที่สมบูรณ์
แท้จริงนั้นมีอยู่แล้ว มนุษย์ทุกคนมีภาวะแห่งพุทธะในตัวและมีจิต
เดิมแท้อันเป็นประภัสสรอยู่แล้ว พระพุทธองค์ไม่ได้ประดิษฐ์หรือ
ประทานสิ่งนี้ให้กับมนุษย์ พระองค์เพียงแต่เป็นพระตถาคตผู้ชี้ทาง
ให้เดิน ส่วนการเดินทางไปสู่ภาวะที่สมบูรณ์ของความเป็นมนุษย์
นั้นเป็นภารกิจที่แต่ละปัจเจกบุคคลต้องท�าเอาเอง จะอาศัยบุคคล
อื่นท�าแทนให้ไม่ได้
พระพรหมคุณาภรณ์ กล่าวว่า การด�าเนินชีวิตที่ถูกต้องโดย
ธรรมในพระพุทธศาสนานั้นมีเป้าหมายส�าคัญคือการน�าชีวิตไปสู่
จุดหมาย หรือบรรลุประโยชน์ 3 ประการคือ (1) ประโยชน์ปัจจุบัน
เช่น การมีสุขภาพดี มีเงินมีงาน มีสถานภาพที่ดีและมีครอบครัว
ผาสุก (2) ประโยชน์เบื้องหน้า คือ มีความสุขใจด้วยศรัทธา ภูมิใจ
กับชีวิตที่สะอาดสุจริต อิ่มใจในคุณค่าที่ได้เสียสละหรือบ�าเพ็ญ
ประโยชน์ มีความแกล้วกล้ามั่นใจที่จะน�าพาชีวิตไปข้างหน้า และ
32
