Page 68 - 60-03-117 TH2560
P. 68
ต่อมาเมื่อเสด็จนิวัตประเทศไทยเป็นการถาวร และทรงท�าหน้าที่พระประมุขของประเทศโดย
สมบูรณ์ ก็ทรงท�าหน้าที่อย่างยอดยิ่ง ทรงครองแผ่นดินโดยธรรมโดยแท้ ทั้งโดยทศพิธราช
ธรรมและธรรมะข้ออื่นๆ ทรงมีส่วนส�าคัญน�าพาประเทศฝ่าวิกฤตหลายครั้ง ด้วยพระปรีชา
สามารถ ทั้งสถานการณ์ของโลกที่อยู่ในยุคสงครามเย็น และความขัดแย้งภายใน ทรงวาง
พระองค์เป็นกลาง เป็นศูนย์รวมจิตใจของชนทั้งชาติอย่างแท้จริง ทรงดูแลราษฎรทั้งใน
พระนคร และต่างจังหวัด ทั้งใกล้และไกล ทั้งบนภูเขาสูงและที่ราบ ทั้งในป่าในดง ในเมือง
และนอกเมือง เมื่อเสด็จพระราชด�าเนินไปต่างแดน ก็มีพระจริยวัตร และพระปฏิภาณ
อันเยี่ยมยอด เป็นที่ยกย่องของทุกชาติที่ทรงเสด็จไปเยือน ผลคือ ประโยชน์สุขแห่งมหาชน
ชาวสยามได้บังเกิดขึ้นอย่างแท้จริง
โดยเฉพาะในส่วนของงานด้านการแพทย์และสาธารณสุข จะพบว่างานโครงการอันเนื่องมา
จากพระราชด�าริในระยะแรก ส่วนใหญ่จะเน้นงานด้านการแพทย์และสาธารณสุข ทั้งนี้น่าจะ
เป็นเพราะพระองค์ท่านมาจากครอบครัวสาธารณสุข การที่ทรงห่วงใยเรื่องการระบาดของ
วัณโรค ในแง่หนึ่งก็เป็นการสืบสานราชประเพณี จากสมเด็จฯ พระบรมราชชนก และสมเด็จ
พระบรมเชษฐาธิราช โดยใน พ.ศ. 2463 สมเด็จฯ พระบรมราชชนกได้ทรงพระนิพนธ์เอกสาร
เรื่องการป้องกันวัณโรค (51)
นอกจากนี้ การที่ทรงให้ความส�าคัญกับการพัฒนาการสาธารณสุข เพราะทรงเล็งเห็นว่า ใน
การพัฒนาประเทศให้สามารถพึ่งพาตนเองได้นั้น ประชาชนต้องมีสุขภาพดี ถ้าประชาชนไม่
อาจเข้าถึงบริการสาธารณสุขได้ คนแต่ละรุ่นก็จะติดอยู่ในวงจรของสุขภาพที่เลวร้ายและ
ความยากจน ซึ่งเป็นสิ่งที่คอยฉุดรั้งความพยายามในการพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้า (52)
ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา เชื่อว่าเหตุที่โครงการอันเนื่องมาจาก
พระราชด�าริเป็นจ�านวนมากในช่วงต้นๆ มุ่งเน้นเรื่องการสาธารณสุขนั้นเป็นเพราะโครงการ
เหล่านี้ไม่จ�าเป็นต้องอาศัยการทรงงานภาคสนามเอง เนื่องจากการเสด็จพระราชด�าเนินไป
ทั่วประเทศในทศวรรษ 1950 (พ.ศ.2493-2502) ยังคงเป็นไปได้อย่างจ�ากัด อีกทั้งการศึกษา
วิจัยยังต้องใช้เวลานาน โดยไม่อาจยืนยันได้ว่าจะเกิดผลลัพธ์ในเชิงบวก โครงการด้านสุขภาพ
ต่างๆ ที่ถือก�าเนิดขึ้นมาในยุคนั้นจึงอาศัยวิธีการรักษา และแนวทางการปฏิบัติต่างๆ ที่ผ่าน
การพิสูจน์มาแล้วว่าได้ผลจริง แม้จะเป็นเรื่องใหม่ในประเทศไทยก็ตาม และแม้ว่ากระทรวง
สาธารณสุขและหน่วยงานอื่นๆ ในสายงานการแพทย์และสาธารณสุขจะเป็นผู้รับผิดชอบหลัก
ในการสร้างระบบสาธารณสุข รวมถึงการขยายบริการทางการแพทย์ให้เข้าถึงประชาชน แต่
โครงการอันเนื่องมาจากพระราชด�าริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
และปัจจัยต่างๆ ที่พระราชทานให้ก็ช่วยแก้ปัญหาช่องว่างในระบบ ส่งเสริมการท�างานของ
เจ้าหน้าที่สาธารณสุข และช่วยสร้างแรงสนับสนุนจากภาคประชาชน (53)
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช กับสุขภาพคนไทย 67
60-03-117_006-075_new1-04 P coated sukapap.indd 67 4/1/17 10:51 AM
