มติสมัชชากับสัญญาใจ

มติสมัชชากับสัญญาใจ *
นพ. พลเดช ปิ่นประทีป
      เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ
 
 

 
สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ (NHA) เป็นเครื่องมือ ”ตัวแม่” ของกระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม (4PW )
ตามพรบ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 ซึ่งเป็นจุดตั้งต้นของเครื่องมือการทำงานชิ้นอื่นๆของ สช. ทั้งธรรมนูญสุขภาพ
การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ และสิทธิหน้าที่ด้านสุขภาพ
 
     NHA มิได้มีหน้าที่เพียงแค่ผลิตมติสมัชชา (งานขาขึ้น) เท่านั้น หากยังมีหน้าที่นำมติไปขับเคลื่อนสู่การแก้ไขปัญหา ปรับปรุงกฎกติกาในโครงสร้างส่วนบน และสนับสนุนให้เกิดการนำไปดำเนินจริงในภาคสนาม (งานขาเคลื่อน) อีกทั้งต้องล่วงรู้และนำความก้าวหน้ามารายงานให้สาธารณะได้รับรู้ รับทราบอีกด้วย (งานขาประเมิน)
 
     อย่างไรก็ตาม การทำให้สมัชชาสุขภาพแห่งชาติเป็นเวทีของการมีพันธะสัญญาต่อกัน มิใช่จะเกิดขึ้นได้ง่ายๆ เพราะมีเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้องมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพและศักยภาพของผู้แทนกลุ่มเครือข่ายที่เข้าร่วมในห้องพิจารณามติ(NHA ขาขึ้น)
 
     บทเรียนรู้จากประสบการณ์ 11 ปีของสมัชชาสุขภาพแห่งชาติพบว่า คุณภาพและผลสัมฤทธิ์ของมติสมัชชา มาจากเงื่อนไขสำคัญอันประกอบด้วย 1)การมีรายชื่อและจำนวนสมาชิกที่ชัดเจน โดยประกาศให้สาธารณะได้รับทราบ 2)สมาชิกได้รับการพัฒนาศักยภาพและมีส่วนร่วมในกระบวนการทำงานในขั้นตอนต่างๆ 3)สมาชิกได้นำร่างเอกสารและข้อเสนอมติสมัชชาไปจัดให้มีเวทีเรียนรู้และรับฟังความคิดเห็น โดยเฉพาะกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 4)สมาชิกเข้าร่วมปฏิบัติหน้าที่ในห้องพิจารณามติอย่างพร้อมเพรียง 5)สมาชิกมีสำนึกในความเป็นเจ้าของ ต่อมติสมัชชาและมีพันธะสัญญา (ทางใจ) ในการขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติจริง 6)สมาชิกทำหน้าที่เป็นฑูตสมัชชาโดยธรรมชาติ
 

รูปภาพ Cr. MGROnline
 
นอกจากนั้น เมื่อวัตถุประสงค์และเป้าหมายภารกิจของ NHA มีหลายอย่าง องค์ประกอบของเวทีสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ จึงต้องมีผู้เข้ร่วมกิจกรรมหลายประเภทมาร่วมสร้างสรรค์ผลงานและแต่งเติมสีสันซึ่งกันและกัน ทั้งในด้านเนื้อหาและด้านรูปแบบ ดังนี้
 
     1.NHA (ขาขึ้น) - ควรเป็นส่วนของห้องประชุมพิจารณามติสมัชชา สำหรับ “ตัวแทน” ของกลุ่มเครือข่ายตามที่ได้กำหนดไว้เป็นการเฉพาะเท่านั้น ซึ่งปัจจุบันมีอยู่ 263 กลุ่มเครือข่าย หลักการสำคัญคือ “1 กลุ่มเครือข่าย 1 เสียง”  ที่ประชุมส่วนนี้มีหน้าที่ในการพิจารณารายละเอียดและแก้ไขปรับปรุง (ร่าง) เอกสารหลักการแนวคิดและข้อเสนอมติสมัชชา ก่อนที่จะนำเข้าสู่การรับรองของที่ประชุมใหญ่
 
     2.NHA (ขาเคลื่อน) – เป็นส่วนพื้นที่สำหรับเวทีวิชาการประเด็นใหม่ๆ และการขับเคลื่อนขยายผลหรือติดตามมติสมัชชาทั้งหลาย รวมทั้งลานสมัชชาและนิทรรศการ ฯลฯ ซึ่งผู้เข้าร่วมสมัชชาทุกคน ทุกประเภทรหัส สามารถเลือกเข้าร่วมกิจกรรมได้ตามความสนใจ ส่วนนี้เป็นพื้นที่ส่วนใหญ่ที่สุดของงานสมัชชา
 
     3.NHA (ขาประเมิน) - เป็นส่วนพื้นที่สำหรับผู้เข้าร่วมและวิทยากรที่จะมาจัดบูธนิทรรศการหรืออีเว้นท์แสดงผลงานการขับเคลื่อนมติและนโยบายสาธารณะในระดับต่างๆ ซึ่งรวมถึงงานของกระทรวง ทบวง กรม หน่วยงาน และพื้นที่ภูมิภาคและท้องถิ่น ซึ่งผู้ข้าร่วมงานสมัชชาสามารถเข้าร่วมกิจกรรมได้ตามอัธยาศัย
 
     4.NHA (ส่วนพิธีกรรม) - เป็นส่วนกิจกรรมเวทีกลางหรือเวทีย่อยที่จัดไว้สำหรับแขกผู้มีเกียรติ อาทิ รัฐมนตรี ปลัดกระทรวง อธิบดี ผู้ว่าราชการจังหวัด นายกอบจ. แขกต่างประเทศ อาจารย์ผู้ใหญ่ ฯลฯที่ได้รับเชิญมาร่วมเป็นเกียรติยศในงานสมัชชาเฉพาะในบางช่วงสำคัญ ซึ่งส่วนนี้มักจะมีผู้ติดตามที่เจ้าภาพต้องดูแลตามความเหมาะสม
 
 
ท้ายที่สุด ด้วยเหตุที่ผู้เข้าร่วมงานสมัชชาแต่ละส่วน ล้วนเป็นผู้มาปฏิบัติภารกิจที่ทรงเกียรติร่วมกัน ด้วยสถานภาพและเป้าหมายที่แตกต่างหลากหลาย จึงควรจัดให้มีระบบรองรับและสนับสนุนการแสดงบทบาทของแต่ละส่วน แต่ละบุคคล อย่างเหมาะสม ตั้งแต่การออกจดหมายเชิญ การลงทะเบียน การจัดที่นั่ง การต้อนรับ และการอำนวยความสะดวก

 

รูปภาพ Cr.เดลินิวส์
 
     เพราะความเป็นมืออาชีพในการบริหารจัดการ ไม่เพียงสร้างความประทับใจแก่ผู้ร่วมงานสมัชชา
แต่ยังสามารถเสริมภาพลักษณ์  ความน่าเชื่อถือต่อมติและเนื้อหาสาระที่เกิดขึ้นภายในงานสมัชชาอีกด้วย.


 
 
 • คอลัมน์คุยกับเลขาธิการ ในหนังสือพิมพ์สานพลัง ฉบับที่103   ปีที่11 เดือนมีนาคม 2562 
 
     
 

ชื่อผู้แต่ง: 
นพ.พลเดช ปิ่นประทีป
ปีที่พิมพ์/เผยแพร่: 
2562
คำค้น: 
สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ 11 , NHA, 4PW